Pavlovs Tispe er Camara Lundestad Joof sin autobiografiske soloforestilling som hun lagde i samarbeid med regissør og dramaturg Kai Johnsen, og var hennes debut som dramatiker. 

Monologen er et portrett av hvordan en skeiv, brun kvinne navigerer kroppen sin i Skandinavia i dag, og en utforskning av hvordan samfunnets normer er med på å forme identiteten din. 

Pavlovs Tispe er en performativ lek med standupsjangeren, hvor Joof prøver å finne ut av hvem som får lov til å le av hva, og ble skrevet for videregående elever. 

Pavlovs Tispe hadde premiere på Nynorskens Hus våren 2015, og ble booket inn til 207 forestillinger i Skandinavia, som inkluderte en 21 ukers DKS turné og seks uker på repertoaret til Stockholm Stadsteater Skärholmen hvor den spilte høsten 2017 innen Joof pensjonerte den. 


Etter hver forestilling hadde Joof en 20 minutters ettersamtale med elevene, og fikk støtte av Bergesenstiftelsen til å dokumentere arbeidet. Hun sitter nå med 52 timers lydopptak av samtaler med over 20.000 ungdommer om rasisme, seksisme og homofobi, som hun fortsatt prøver å finne ut av hva hun skal gjøre med. 


Regissør og dramaturg Kai Johnsen
Dramatiker og skuespiller Camara Lundestad Joof
Komposisjon Lasse Passage
Co-produsenter Den Mangfaldige Scenen og Brageteatret

Internasjonalen


Klokken var snart halv eit, og eg tok nattas første øl med Ylva. Vi sit i vindauget, lengst unna baren, og eg har ryggen nærast veggen. Bak Ylva er det eit bord med eit par i 30-åra.  Ved den høgre sida vår sit det ein gutegjeng på sju og drikk. Den eine av dei kjem tilbake til bordet, men ramlar når han skal sette seg på krakken. 


”Get up, Nigger.”


Kjem det frå bordet bak Ylva. Det rykker i kroppen min. Guten som sit på golvet ser fortumla ut. 

Han trekker pusten, djupt. 

”Kom Chris, vi går.” seier kompisane hans, styrtar drinkane sine og forlét lokalet. 


Ylva ser på meg, eg ser ut av vindauget. 

”Kan eg seie noko?” spør ho. 

Ylva snur seg rundt og seier ”Unnskyld, Hei, unnskyld? Hei, eh, unnskyld, men når du brukar ord som det, så øydelegg det kvelden for resten av oss, så det hadde vore fint om du, eh,  let vere. Takk.”


”Kva faen har det med deg å gjere?” spør han Ylva. 

Så ser han meg. 

Og seier at 

”folk må slutte å vere så jævla hårsåre. ”

”Det er faktisk ytringsfridom i det landet her”, seier ho som sit saman med han. 


Eg tenker at han ser ut som ein mann som eig ein litt for stor seglbåt.


Ylva snur seg mot meg igjen, vi smiler til kvarandre. Vi ga i alle fall beskjed. Det er nyttårsaftan i morgon.


Då hører eg:

”Eg gjekk nedover negergata i går, og såg ei negermamma og ei negerbestemor som sto der med negerungane sine og åt negerbollar. Så kom Herr og fru Neger gåande og dei sa hei på deg neger, neimen hei på deg neger, what’s up my nigga?”


Det boblar under tunga mi. Ylva tek til å gråte. 

”Skal vi gå?” Spør ho. Nei, seier eg. Vi skal ikkje gå. Det er dei som burde gå.  Så eg går til baren for å sladre, og be om litt hjelp. Men når eg opnar munnen så beveger boblene seg frå under tunga mi og opp i auga mine, og eg tek til å grine. Eg unnskylder meg. Trekk pusten djupt. Starter på nytt. 

På hjørnet av baren sit det ein diger breiskuldra mann, og han spør om han skal banke dei opp for meg. Eg smiler og forklarer at om eg hadde ønskt å løyse dette med vald så hadde eg ikkje kome og sagt frå i baren først. Men takk.


Bartenderen blir med bort til bordet og seier:


”No legger vi dette ordet dødt for i kveld, og så er vi alle venner. ”


”Men vi er alle venner”, seier dama. ”Og eg har fleire venner som er negrar, så vi er ikkje rasistar.”

Bartenderen himlar med auga og går, og eg blir sittande og lytte til dama, som no er sint fordi ho føler seg stempla og det er urettferdig, og jævla PK-Fitter, og fleire av dei næraste vennene er faktisk, og det er faktisk  ytringsfridom i det landet her, for faen. 

Då kjem brått den digre breiskuldra mannen ved baren bort og ler seglbåtmannen tett opp i trynet ”er det her rasistane er? Hæ? Du skulle faen meg hatt juling. Vi skal ikkje gå ut og ordne opp der?”

”Men herregud, det var faktisk eg som brukte ordet mest” seier dama. ”Skal kanskje eg ha juling også? Det er ytringsfridom her, for faen!” 


”Ja.. Kanskje du skulle hatt det? For veit du kva du er? Du er ei fitte. 

Fitte. 

Fitte, fitte, fitte.

FITTE. 

FITTE, FITTE, FITTE, FITTE, FITTE!”


No rykker det i kroppen min igjen, og eg ser tydeleg at det rykker både i Ylva sin, og i dama over bordet sin. 


”FITTE, FITTE, FITTE, FITTE, FITTE! Der. Kjentes det godt? Eller var det kanskje ubehageleg? Ubehageleg fordi eg er mann? Eg er mann og eg eig ikkje det jævla ordet, og eg har ingen rett til å bruke det ordet mot deg, hæ? Eg er adoptert så innåt i bygda mi fekk eg høyre ordet bastard heile barndommen, eg ble kalla det, så det er MITT ord, det får eg bestemme om eg syns er greitt eller ikkje. På lik linje som at neger faen ikkje er ditt ord og fitte ikkje er mitt. Bortsett frå akkurat no i kveld, for du, du er faktisk ei FITTE”. 


Bartenderen kjem gåande sakte bort til bordet, langsamt, tar seg jævlig god tid og seier: ”nok no, no har vi sagt alt som trengst å seiast om dette ordet. No legg vi ballen død.”


Den store breiskuldra mannen går.

Det er stille. Lenge. 


”Ser du kor jævlig mykje bråk du har stelt i stand? Hæ? Ser du kor jævla mange problem du har laga no? Forstår du det? No driv folk og truar med vald. Skjønar du? No har du øydelagt kvelda for alle!” Ropar seglbåtmannen til meg. Eller til Ylva. Då pakkar eg veska mi og jakka mi saman i ein stor bevegelse og spring ut, og lar ølen stå, drakk ikkje halve eingong - jævla sløs med pengar i Oslo. Ylva kom etter. Vi vendte ryggen til baren som heiter Internasjonalen, baren som ligg i Arbeidernes Hus, på Youngstorget i Oslo, sosialdemokratiet sin høgborg i Noreg, og søkte asyl på ein bar som vittig nok heiter Mono. 

Musikk

Revolusjonens røst 

Gi mig de rene og ranke, de faste og sterke menn,

de som har tålmod og vilje og aldri i livet går hen

og selger min store tanke, men kjemper til døden for den.

Gi mig de kolde og kloke, men kjenner min virkelighet.

Bedre enn mange som sier de tror, trenger jeg nogen

  som vet.

Intet er mere som skrift i sand enn løfter om kjærlighet.


Gi mig de bitre og steile, som ikke har frykt i sitt blikk.

Gi mig de gudløse stolte, som ikke har trang til mystikk,

men dristig vil skape en himmel her efter sin egen skikk.

                                            


Ja gi mig de beste blant dere, og jeg skal gi dere alt.

Ingen kan vite før seieren er min hvor meget det virkelig

                                            gjaldt.

Kan hende det gjelder å redde vår jord. De beste blant

                                            dere er kalt.


Tekst: Rudolf Nilsen 

Melodi: Torill Brekke

Arr: Lasse Passage

Illustrasjon av Thale Kvam Olsen